Περί στίξεως, μουσικότητας κι άλλων γλωσσικών θεμάτων


Εξάρχεια, Νοε 2011 via Leme Cam

Η στίξη είναι πάντα θέμα για μένα. Τη μια χρησιμοποιώ περισσότερα σημεία στίξης απ’όσα είναι απαραίτητο, την άλλη λιγότερα. Όποτε ακολουθώ πιστά τους κανόνες, μια εκφώνηση του κειμένου φέρνει την ανατροπή, αναδεικνύοντας άλλες ανάγκες παύσεων κι αναπνοών. Όταν βασίζομαι στις αναπνοές, μια δευτερεύουσα πρόταση μένει συνδεδεμένη με την κυρία, χωρίς το απαραίτητο κόμμα να τις χωρίζει… Είναι βέβαια και φορές που κανόνες κι αναπνοές συμπνέουν και συμπορεύονται, κάνοντας τη ζωή μου πολύ πιο εύκολη. 

Έχω ένα φίλο που με υποβάλλει, συχνά-πυκνά, στη δοκιμασία της υψηλόφωνης ανάγνωσης των κειμένων μου. Τσακωνόμαστε, επειδή εγώ ισχυρίζομαι ότι δε γράφω για το ραδιόφωνο, ενώ αυτός επιμένει να μου τα διαβάζει δυνατά, με στόχο ν’αποδείξει ότι η στίξη είναι λανθασμένη. Τις περισσότερες φορές έχει δίκιο. Παίρνει φόρα στην αρχή μιας φράσης, κι επειδή έχω την τάση να τις στραμπουλάω, δεν του φτάνει η ανάσα μέχρι το τέλος. “Πού είναι το κόμα; ” αναφωνεί, “θα σκάσω”!  Άσε πια το πρόβλημα με τις ερωτηματικές προτάσεις.  Είπα προς στιγμή να μιμηθώ το πανέξυπνο σύστημα των Ισπανών, και να κοτσάρω ανάποδα ερωτηματικά και θαυμαστικά στην αρχή των φράσεων. Έτσι, αυθαίρετα.

; Δε διαβάζεται πιο εύκολα αυτό, τώρα που ξέρεις απ’την αρχή πως είναι ερώτηση; 
! Μα και βέβαια! (όπως όταν ξέρεις πως πρόκειται για θαυμασμό).

Με τον φίλτατο φίλο συζητάμε και κάτι ακόμη: τη μουσικότητα των φράσεων, την αρμονία που προκύπτει από τη χρήση συγκεκριμένων λέξεων στη σειρά, έναντι άλλων. Ο “φίλτατος φίλος” είναι ένα τέτοιο παράδειγμα, όπως θα ήταν και το “φιλόμουσο φιρίκι” ή ο “χαρισματικός χαμελαίων”… Πάλι όμως, για να καταλάβει κανείς τι ακριβώς εννοούμε, πρέπει ν΄ακούσει τον ήχο των λέξεων, έστω και μέσα στο κεφάλι του. Προκύπτει λοιπόν ένα “φιλοσοφικό” ερώτημα: ο γραπτός λόγος γιατί πρέπει να κρίνεται ως προς το πώς θα ακουγόταν (αν εκφωνείτο);

Με την ευκαιρία, λύστε μου άλλη μια απορία: το “εκφωνείτο”, που συμφωνώ πως είναι παλιακό, πώς θα έπρεπε να το γράψω αλήθεια; “Eκφωνιόταν”;

Με τούτα και μ’ εκείνα, να που φτάσαμε και στο “αυγό” της συμμαθήτριας μου Άννας. Η Άννα, όπως κι εγώ, θεωρεί πως το αυγό έχει άλλη νοστιμιά απ΄το “αβγό”, ο κρόκος του είναι πιο κίτρινος, το ασπράδι του πιο αφράτο. Η σύγχρονη ορθογραφία δε μ’αρέσει. Ενώ κατήργησα τους τόνους πολύ πριν την ώρα τους, με αποτελέσμα στις Πανελλήνιες να πρέπει να ξαναδιαβάζω όλα μου τα γραπτά, για να προσθέτω τόνους μπας και περάσω την τάξη, θέλω πίσω τα διπλά σύμφωνα, τις διφθόγγους και το περήφανο ωμέγα. Δώστε μου τραίνα, μπάλλες, μπωλ και δυο αυγά καρρώ!

ΥΓ. Από στίξη, πώς τα πήγα;

Advertisements
This entry was posted in miscellaneous. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s